BDT ve EMDR arasındaki farklar, çalışma odağı, kullanılan yöntemler ve seans yapılarıyla ilgilidir; uygun yaklaşım kişisel değerlendirmeyle birlikte belirlenir.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR), farklı çalışma biçimleri olan psikoterapi yaklaşımlarıdır. Aralarındaki farkı bilmek, bir yöntemi kendi kendinize seçmekten çok değerlendirme görüşmesinde doğru soruları sormanıza yardımcı olabilir. Tek bir yaklaşım herkes ve her sorun için üstün değildir.
Psk. Murathan Alpman sitesindeki bu rehber, yetişkinler için genel bir karşılaştırma sunar; EMDR hizmeti verildiği anlamına gelmez. Bilgiler kişisel değerlendirme, tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.
BDT İle EMDR Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?
BDT ile EMDR arasındaki temel farklar, güçlüğün nasıl ele alındığı ve seanslarda hangi çalışmaların kullanıldığıyla ilgilidir. BDT tek bir teknikten oluşmaz; farklı sorunlara yönelik uygulamalar içerir. EMDR de yalnızca göz hareketlerinden ibaret değildir; değerlendirme, hazırlık ve izlem aşamaları bulunur.
BDT’de güçlüğü sürdüren düşünce ve davranış örüntüleri; EMDR’de hedef anılar ve bunlarla ilişkili tepkiler üzerinde çalışılabilir.
BDT seansları beceri geliştirme ve davranışsal çalışmalar içerebilir. EMDR’de hazırlık ve uygun olduğunda çift yönlü uyarımla anı işleme yer alır.
BDT’de birlikte planlanan günlük uygulamalar önemli yer tutabilir. EMDR’de gözlem ve başa çıkma çalışmaları plana göre düzenlenir.
İki yaklaşımda da seçim; belirtiler, klinik kanıt, kişinin tercihleri ve uygulayıcının yetkinliğiyle birlikte değerlendirilir.
Çalışma Odağı Ve Kullanılan Yöntemler
Çalışma odağı ve kullanılan yöntemler bakımından BDT, kişinin zorlandığı durumları nasıl yorumladığını ve bu durumlarda ne yaptığını ele alabilir. EMDR’de ise belirlenen anıyla ilişkili görüntü, düşünce, duygu ve bedensel duyumlar üzerinde çalışılabilir. Çift yönlü uyarım, bu planın bir parçasıdır.
Bu farkı “BDT sadece bugünü, EMDR sadece geçmişi ele alır” diye açıklamak yanıltıcıdır. Travma odaklı BDT de travmatik anılarla çalışabilir. EMDR’de geçmiş yaşantılarla birlikte bugünkü tetikleyiciler ve gelecekte karşılaşılabilecek durumlar da değerlendirilir. BDT’nin genel çerçevesi için bilişsel davranışçı terapi rehberini okuyabilirsiniz.
Seans Akışı Ve Seans Arası Çalışmalar
Seans akışı ve seans arası çalışmalar, seçilen uygulamaya ve kişinin ihtiyaçlarına göre değişir. BDT’de gündem ve günlük yaşamda denenecek adımlar birlikte belirlenebilir. EMDR’de hazırlık, hedeflerin değerlendirilmesi ve uygun olduğunda işleme çalışması yapılır. Her görüşmede doğrudan zorlayıcı anılara geçilmesi gerekmez.
EMDR’deki seans arası çalışmaların BDT’dekiyle aynı olmaması, kişinin hiçbir sorumluluk üstlenmediği anlamına gelmez. Zorlanmaları paylaşmak ve planın uygunluğunu değerlendirmek her iki yaklaşımda da önemlidir. Çalışmaları yapmakta zorlanmak, kişinin başarısızlığı olarak yorumlanmamalıdır.
Hangi Durumlarda BDT, Hangi Durumlarda EMDR Değerlendirilir?
Hangi durumda BDT veya EMDR değerlendirileceği, yalnızca yaşanan olayın adına göre belirlenmez. Belirtilerin niteliği, günlük yaşama etkisi ve ilgili sorun için bulunan bilimsel kanıt birlikte ele alınır. Aynı güçlüğü tarif eden iki yetişkin için farklı planlar uygun olabilir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğunda Travma Odaklı BDT Ve EMDR
Travma sonrası stres bozukluğunda travma odaklı BDT ve EMDR, etkililiğini destekleyen araştırmalar bulunan yaklaşımlardır. Dünya Sağlık Örgütü, TSSB için güçlü kanıt bulunan psikolojik müdahaleler arasında ikisini de belirtir. Burada karşılaştırılan, genel bir BDT görüşmesi değil, travmaya yönelik yapılandırılmış uygulamalardır.
Travmatik bir olay yaşamak tek başına TSSB tanısı anlamına gelmez. Yeniden yaşantılama, kaçınma ve artmış uyarılma gibi belirtiler profesyonel değerlendirme gerektirir. Devam eden bir tehdit varsa güvenlik ihtiyaçları da ele alınmalıdır; yöntem tercihi bunların önüne geçmez.
Kılavuzların önerileri yaşa, belirtilerin süresine ve klinik koşullara göre farklılaşabilir. Yetişkinler için hazırlanmış bir karşılaştırma, çocuklara doğrudan uygulanmamalıdır. Ayrıntılı travma çalışmaları da internetten okunarak kendi kendine yürütülecek egzersizler gibi sunulmamalıdır.
Kaygı Ve Depresyonda Yöntem Seçimi Ve Kanıtların Sınırları
Kaygı ve depresyonda yöntem seçimi, soruna özgü değerlendirmeye dayanmalıdır. BDT, çeşitli kaygı bozuklukları ve depresyonda kullanılan yaklaşımlar arasındadır. Ancak EMDR’nin TSSB alanındaki kanıtlarını bütün kaygı veya depresyon durumlarına aynı güçte genellemek doğru değildir.
Kaygının bir anıyla bağlantılı olması da tek başına EMDR seçmek için yeterli ölçüt değildir. Eşlik eden sorunlar, önceki destekler ve kişinin hedefleri değerlendirilir. Gerektiğinde psikiyatri değerlendirmesi veya başka destekler de planın parçası olabilir.
BDT Mi EMDR Mi Daha Etkili?
BDT mi EMDR mi daha etkili sorusunun bütün kişiler ve sorunlar için tek bir yanıtı yoktur. Karşılaştırma yapılırken hangi belirti grubunun, hangi uygulamanın ve hangi sonuç ölçütünün incelendiğine bakılmalıdır. Bir yöntemin bir araştırmada yararlı bulunması, diğerinin her durumda daha zayıf olduğunu göstermez.
Örneğin belirtilerin azalması, işe dönebilmek ve kazanımların izlem döneminde sürmesi farklı sonuçlardır. Sadece seans sayısına bakarak üstünlük çıkarmak eksik bir değerlendirme olur. Araştırma katılımcılarının özellikleri de sizin koşullarınızla aynı olmayabilir.
Terapi sırasında ilerleme sınırlıysa değerlendirme ve hedefler yeniden gözden geçirilebilir. Bu durum otomatik olarak yöntemin yanlış olduğu veya kişinin yeterince çabalamadığı anlamına gelmez. Planın nasıl uygulandığı, görüşme ilişkisi ve yaşam koşulları da konuşulmalıdır.
Size Uygun Terapi Yaklaşımı Nasıl Belirlenir?
Size uygun terapi yaklaşımı, belirtileriniz ve beklentileriniz hakkında yapılan değerlendirmeyle birlikte belirlenir. Görüşmeye gitmeden önce bir ekolde kesin karar vermek zorunda değilsiniz. Önerilen yöntemin neden seçildiğini, alternatifleri ve ilerlemenin nasıl değerlendirileceğini sorabilirsiniz.
Belirtiler, Tercihler Ve Önceki Terapi Deneyimleri
Belirtiler, tercihler ve önceki terapi deneyimleri, planın sizin koşullarınıza uygun olmasını sağlar. Nelerin zor geldiğini, hangi hedefe ulaşmak istediğinizi ve önceki görüşmelerde neyin yardımcı olduğunu anlatabilirsiniz. Bir konuyu ayrıntılı anlatmaya hazır hissetmiyorsanız bunu da söyleyin.
Değerlendirmede zaman, mahremiyet ve seans arası çalışmalara ayırabileceğiniz alan da konuşulabilir. Tercihleriniz önemlidir; ancak tek başına belirli bir yöntemin uygunluğunu kanıtlamaz. Karar, anlaşılır bilgi ve karşılıklı görüşmeyle oluşturulmalıdır.
Terapistin Mesleki Yetkinliği Ve Yöntem Eğitimi
Terapistin mesleki yetkinliği ve yöntem eğitimi, yöntem adından ayrı değerlendirilmelidir. Bir eğitime katılmış olmak tek başına sınırsız uygulama yetkisi anlamına gelmez. Temel mesleki eğitim, yasal çalışma kapsamı, yönteme özgü eğitim ve süpervizyon hakkında bilgi istenebilir.
Balıkesir psikolog seçeneklerini incelerken hangi desteğin sunulduğunu açıkça sormak yararlıdır. Sitedeki bireysel danışmanlık sayfası mevcut çalışma kapsamını açıklar; bu bağlantı EMDR uygulandığı anlamına gelmez.
Sonuç
BDT ve EMDR arasındaki farklar, yöntemleri üstünlük sırasına koymak için değil, değerlendirme görüşmesine daha bilinçli hazırlanmak için kullanılmalıdır. Uygun yaklaşım; güçlüğün özellikleri, bilimsel kanıt, tercihler ve mesleki yetkinlik birlikte ele alınarak belirlenir. Hız veya kesin sonuç vaatlerine dayanarak karar vermek yerine gerekçesi açıklanan bir planı değerlendirin. Bu içerik genel bilgilendirmedir; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Kendi durumunuz için görüşme talebi oluşturabilirsiniz.
